گفت‌وگوهای آمریکا و جمهوری اسلامی در حالی انجام می‌شود که تقویت توان نظامی آمریکا در نزدیکی خاورمیانه تشدید شده است، و ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن همراه کشتی‌ها و هواپیماهای جنگی در منطقه حضور دارند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته است اگر جمهوری اسلامی برنامه‌های هسته‌ای و موشکی‌اش را از سر گیرد، آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمله خواهد کرد و این برنامه‌ها را «تهدیدی فوق‌العاده برای آمریکا» خوانده است. 

مذاکره فراتر از خطوط قرمز

هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی می‌کوشد خطوط قرمز از جمله عدم توقف غنی‌سازی و عدم توافق بدون کاهش تحریم‌ها را حفظ کند و در عین حال پاسخگوی برخی مطالبات آمریکا باشد. جمهوری اسلامی مدت‌ها است هرگونه برنامه برای ساخت سلاح هسته‌ای را انکار کرده، اما ظاهرا پیشنهاد داده است سطح غنی‌سازی را پایین نگه دارد و حتی بخشی از اورانیوم با غلظت بالا را که موجب نگرانی جامعه بین‌المللی شده است، رقیق کند. احتمالا این امر به‌معنای پذیرش بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای راستی‌آزمایی پایبندی است.

در این مرحله، هر دو طرف در حال بررسی گام‌های بعدی‌اند. موضع آمریکا تاکنون «غنی‌سازی صفر» باقی مانده است. هر توافقی نیازمند رفع تحریم‌ها خواهد بود، که خود احتمالا موضوع مذاکرات پیچیده جداگانه‌ای می‌شود.

هشدارهای اسرائیل

اسرائیل که به‌شدت با توافق هسته‌ای دولت اوباما و سایر قدرت‌ها با جمهوری اسلامی مخالفت کرده بود، نگران است در حالی که جمهوری اسلامی در حال تقویت نیروهایش است، آمریکا درگیر فرایند طولانی دیپلماتیک شود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در ۱۱ فوریه به واشنگتن سفر کرد تا این هشدارها را در کاخ سفید مطرح کند. دولت اسرائیل بیمناک است ادامه تعامل دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی و آمریکا به امتیازدهی واشنگتن منجر شود، و برای مثال اجازه دهد همراه کاهش تحریم‌ها، سطحی از غنی‌سازی در داخل ایران انجام شود.

نتانیاهو همچنین ممکن است به‌دنبال توافقی برای حمله به برنامه موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی پیش از تقویت بیشتر آن باشد. رژیم ایران از زمان حملات ژوئن ۲۰۲۵ اسرائیل که پدافند و موشک‌هایش را فلج کرد و سپس حملات هوایی آمریکا که به‌ تاسیسات هسته‌ای به‌شدت آسیب زد، در تلاش برای بازسازی پدافند هوایی و نیروی موشکی بالستیکش بوده است.

ادامه سرکوب‌های داخلی

حکومت پس از خشونت نیروهای امنیتی از جمله پلیس و دستگاه‌های اطلاعاتی که به کشته شدن هزاران معترض منجر شد، دوباره کنترل خیابان‌ها را به دست آورده است.

اکنون، رژیم وارد مرحله دوم سرکوب شده است و عمدتا با بازداشت گسترده افراد عمل می‌کند. احتمال افزایش دامنه بازداشت‌ها وجود دارد، زیرا جمهوری اسلامی می‌کوشد هرگونه نارضایتی را خاموش کند. عوامل اصلی نارضایتی، یعنی نبود فرصت‌های اقتصادی و مشارکت سیاسی، همچنان باقی است اما سرکوب فعلا برای رژیم فرصت تنفس ایجاد کرده است.

شبکه نیابتی باقی‌مانده جمهوری اسلامی

دولت ترامپ اقدام نظامی احتمالی را به حمایت جمهوری اسلامی از گروه‌های مسلحی مانند حماس و حزب‌الله ربط داده است، هرچند این گروه‌ها پس از جنگ اسرائیل و حماس که با حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، تضعیف شده‌اند. در آغاز سال ۲۰۲۶، حماس به‌شدت تضعیف شده است و جمهوری اسلامی راه قابل‌اعتمادی برای ارسال کمک به حماس ندارد.

توان نظامی حزب‌الله کاهش پیدا کرده و رهبری این گروه در حملات اسرائیل از میان رفته است. اسرائیل همچنان دارایی‌های باقی‌مانده این گروه را هدف می‌گیرد و ارتش لبنان در مناطق جنوبی نزدیک مرز اسرائیل مستقر شده است تا از حملات فرامرزی جلوگیری کند. این گروه هنوز مقداری توان و تجهیزات نظامی دارد، اما سایه‌ای از گذشته‌اش است.

روابط حوثی‌ها و جمهوری اسلامی در جریان جنگ داخلی یمن عمیق‌تر شد. امروز، حوثی‌ها نیرومندترین متحد جمهوری اسلامی محسوب می‌شوند و نیروهای زمینی و موشکی آنان تا حد زیادی سالم مانده است.

در عراق نیز مهم‌ترین متحد جمهوری اسلامی کتائب حزب‌الله است و شبه‌نظامیان شیعه متعددی در قالب حشد الشعبی فعالیت می‌کنند. این گروه‌ها را سپاه پاسداران تجهیز کرده است، هرچند فشار فزاینده‌ای از سوی آمریکا برای ادغام همه آن‌ها در ارتش عراق با هدف اعمال کنترل بر آنان وجود دارد.

خلاصه و ترجمه شده از مقاله شورای روابط خارجی